Men bu pudakda tas 30 ýyl bäri işleýärin. "Ses täsirini güýçlendirmek" düşünjesi, ähtimal, enjam 2000-nji ýylda täjirçilik maksatly ulanylyşa girizilende Hytaýa gelipdir. Söwda gyzyklanmalarynyň öňe gitmegi sebäpli, onuň ösdürilmegi has-da möhümleşýär.
Eýsem, "Immersive sound" näme?
Eşitmegiň adamlar üçin duýmagyň iň möhüm serişdeleriniň biridigini hemmemiz bilýäris. Köp adamlar ýere ýykylanda, tebigatdaky dürli sesleri ýygnamaga başlaýarlar we soňra görüş, degmek we ys ýaly duýuş usullarynyň uzak möhletli hyzmatdaşlygy arkaly ýuwaş-ýuwaşdan neýron kartasyny emele getirýärler. Wagtyň geçmegi bilen, eşidýän zatlarymyzyň kartasyny düzüp, konteksti, duýgulary, hatda ugry, giňişligi we ş.m. seljerip bilýäris. Bir manyda, gulagyň gündelik durmuşda eşidýän we duýýan zady adamlaryň iň hakyky we instinktiw duýuşydyr.
Elektro-akustik ulgam eşidişiň tehniki giňeltmesidir we belli bir sahnanyň eşidiş derejesinde "göçürilmegi" ýa-da "gaýtadan döredilmegidir". Elektro-akustik tehnologiýany synamagymyz tapgyrlaýyn prosesdir. Tehnologiýanyň yzygiderli ösmegi bilen, bir gün elektro-akustik ulgamyň islenýän "hakyky sahnany" takyk dikeldip biljekdigine umyt edýäris. Elektro-akustik ulgamyň gaýtalanmagynda bolanymyzda, sahnada bolmagyň realizmini alyp bileris. Çümdüriji, "hakykydan ýigrenji", bu çalşyrma duýgusy "çümdüriji ses" diýip atlandyrylýar.
Elbetde, immersiw ses üçin biz henizem has köp zatlary öwrenmegi umyt edýäris. Adamlary has hakyky duýmaga mejbur etmekden başga-da, belki-de, gündelik durmuşymyzda duýmaga mümkinçiligimiz ýa-da adatdan daşarylygy bolmadyk käbir sahnalary döredip bileris. Mysal üçin, howada aýlanýan dürli elektron sazlar, tomaşaçylaryň ýerine dirižýoryň pozisiýasyndan klassiki simfoniýa başdan geçirýärler... Adaty ýagdaýda duýup bolmaýan bu sahnalaryň hemmesi "immersiw ses" arkaly amala aşyrylyp bilner, bu ses sungatynda täzelikdir. Şonuň üçin "immersiw sesiň" ösüş prosesi tapgyrlaýyn prosesdir. Meniň pikirimçe, diňe doly XYZ üç okly ses maglumaty "immersiw ses" diýlip atlandyrylyp bilner.
Esasy maksat babatda aýdylanda, immersiw ses tutuş ses sahnasynyň elektroakustik gaýtalanmagyny öz içine alýar. Bu maksada ýetmek üçin azyndan iki faktor gerek, biri ses elementiniň we ses giňişliginiň elektron gurluşydyr, şonuň üçin ikisi organiki taýdan birleşdirilip bilner we soňra esasan HRTF esasynda (Baş bilen baglanyşykly geçiş funksiýasy) binaural ses ýa-da dürli algoritmlere esaslanýan dinamik ses meýdanyny kabul edip bolýar.
Sesiň islendik täzeden gurulmagy ýagdaýyň täzeden gurulmagyny talap edýär. Ses elementleriniň we ses giňişliginiň wagtynda we takyk gaýtalanmagy köp algoritmleriň we dürli tanyşdyryş usullarynyň ulanylýan aýdyň "hakyky giňişligi" döredip biler. Häzirki wagtda biziň "çümdüriji sesimiziň" şeýle ideal däldiginiň sebäbi, bir tarapdan, algoritmiň ýeterlik derejede takyk we kämil däldigi, beýleki tarapdan bolsa, ses elementiniň we ses giňişliginiň düýpli aýrylandygy we berk birleşmedigidir. Şonuň üçin, eger siz hakykatdanam çümdüriji akustik işläp bejeriş ulgamyny gurmak isleseňiz, takyk we kämil algoritmler arkaly iki tarapy hem göz öňünde tutmaly we diňe bir bölegi edip bilmersiňiz.
Şeýle-de bolsa, tehnologiýanyň hemişe sungata hyzmat edýändigini ýatda saklamalydyrys. Sesiň gözelligi mazmunyň gözelligini we sesiň gözelligini öz içine alýar. Birinjiler, mysal üçin, setirler, melodiýa, tonallyk, ritm, sesiň äheňi, tizlik we agyrlyk we ş.m. agdyklyk edýän beýanlardyr; ikinjiler esasan ýygylyga, dinamika, sesiň sesi, giňişligiň şekillenmegine we ş.m. degişli bolsa, gizlin beýan bolup, ses sungatynyň görkezilmegine kömek edýär, ikisi biri-biriniň üstüni ýetirýär. Biz ikisiniň arasyndaky tapawudy gowy bilmeli we arabany atyň öňüne goýup bilmeris. Bu immersiw sesi gözlemekde örän möhümdir. Şol bir wagtyň özünde tehnologiýanyň ösüşi sungatyň ösüşine goldaw berip biler. Immersiw ses giň bilim meýdanydyr, ony birnäçe söz bilen gysgaça beýan edip we kesgitläp bilmeris. Şol bir wagtyň özünde, bu öwrenmäge mynasyp ylymdyr. Näbelli zadyň ähli gözlegleri, ähli berk we yzygiderli gözlegler elektroakustikanyň uzyn derýasynda yz galdyrar.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 1-nji dekabry